Tekst over lijden en licht.

We hebben de afgelopen tijd het lijdensverhaal weer in allerlei toonaarden kunnen beluisteren. Wat is dat toch, dat het verhaal ons telkens weer boeit? Is het de schitterende muziek van Bach die jaar op jaar wordt uitgevoerd en die een breed publiek, kerkelijk of niet-kerkelijk, trekt? Zeker, die muziek speelt een zeer grote rol. Maar dat hoeft niet de enige verklaring te zijn. Over de hele wereld wordt immers jaarlijks het lijdensverhaal op allerlei manieren verbeeld en nagespeeld en gaan de opvoeringen met grote emotie gepaard.
Het verhaal heeft heel weinig historische bronnen. Het enige wat we weten is dat er in die tijd waarschijnlijk een rabbi Jezus heeft rondgelopen, te bewijzen is dat niet, dat er ene Pilatus het voor het zeggen had in Jeruzalem en dat de dood door kruisiging een gangbare straf voor misdadigers en niet-Romeinen was. Maar het verhaal is de eeuwen door gegaan, tot aan de dag van vandaag.
Misschien komt het omdat in dit verhaal zoveel emoties van het menselijk bestaan voorkomen: Angst, eenzaamheid, verraad, twijfel, verdriet, haat, moed, liefde, zorg en, als we het opstandingsverhaal erbij betrekken, blijdschap en uitzicht. De kern van het leven van de mens is hierin te vinden, verwoord in een verhaal van grote dramatische kracht.
De tijd van Jezus was geen gemakkelijke tijd door de Romeinse overheersing. Men snakte naar een bevrijder, men deed ook pogingen om het juk van de overheersers van zich af te werpen, maar veel pogingen werden hardhandig de kop ingedrukt. En eigenlijk is het altijd hetzelfde verhaal, tot in onze tijd toe: oorlog en onderdrukking, rampen en tegenspoed, geweld en verraad. De ramp in Japan, het geweld in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, hoewel we hopen dat de protesten in die regiox92s op den duur tot iets positiefs leiden! Wat wordt volkeren en individuen in godsnaam, soms letterlijk in Gods naam, aangedaan!
Het lijden van Jezus wordt in de moderne tijd steeds meer gezien als het lijden van de mensheid. Een mensheid die verlangt naar een betere tijd, naar een einde aan de tocht door de woestijn. De 40-dagentijd kan dienen als een tijd van bezinning en rust, waarin er ruimte komt voor doorzicht, perspectief.
Nog even terug naar de tijd van Jezus. Het verhaal van Jezus lijkt letterlijk dood te lopen, de verwachtingen zijn de grond ingeboord, alles lijkt verloren. En toch, steeds blijken er ook weer mensen te zijn die dat niet kunnen geloven, die het gewoon niet willen geloven dat er geen hoop meer is. Op de een of andere manier staan ze zxf3 in de werkelijkheid, dat ze mogelijkheden zien die anderen niet zien. Door hun enthousiasme en hun doorzettingsvermogen kunnen ze anderen aansteken. Dan ontstaan er weer verhalen en ook die verhalen blijven eeuwenlang van waarde, worden van generatie op generatie doorverteld, zoals het opstandingsverhaal. En als je ontvankelijk wil zijn voor de kansen en mogelijkheden waarover verteld wordt, zie je, ook in je eigen tijd, veel positiefs: vrijwilligers overal in de maatschappij, Joden en Palestijnen die contacten houden ondanks de vijandelijkheden in hun gebied, Moslims en Christenen die voor elkaar opkomen .Buurtinitiatieven in probleemwijken in onze grote steden, maatjesprojecten op allerlei gebied. Het verdriet en het kwaad verdwijnen niet, maar wie blijft zoeken naar licht loopt de kans het vroeg of laat te vinden. x93Veertig dagen, weken, jaren wachten, weten en ervaren dat iets nieuws, verandering, met vreugdx92 en moeite samenging.x94

Pasen…..
Vertrouwen , dat het goed komt…….
40 is een symbolisch getal, het is een periode van bezinning, loutering en zuivering.
40 dagen nog tot pasen
40 weken het ongeboren kind in de schoot van de moeder
40 jaren om te leren
Het leven begint bij 40 is een bekend gezegde, ik zie het als een voorbereiding, een groeien, leren, met pijn en vallen en opstaan.
Daarna hoop je wijzer te worden, tot inzicht te komen, maar dat is een proces waar je verder je hele leven aan kunt werken.
Jezus ging 40 dagen alleen naar de woestijn, evenals Johannes de Doper, Het volk Israel moest 40 jaren zwerven door de woestijn.
40, een bijzonder getal? Je bent dan wel ongeveer op de helft van je leven.
Tijd voor bezinning? Ik denk dat het heel heilzaam is om geregeld te mediteren, je af te sluiten van alle drukte en lawaai om je heen, leeg te raken, stil te zijn.
Er zijn genoeg mensen die dat doen. In kloosters en ook daarbuiten. Even een poos alleen zijn. Na denken over wat nu echt belangrijk is in het leven.

Alleen zijn en niets doen wordt meestal negatief uitgelegd.
En er zijn veel mensen die zeggen dat ze niet alleen kunnen zijn, en ik vind het ook lang niet altijd prettig.
Zelf ben ik nogal druk, altijd bezig, kan eigenlijk niet echt stil zitten en neem me vaak voor om het anders te doen, maarx85x85.. tot nu toe is het me niet gelukt om op een vaste tijd te mediteren.
Waarom is stilte vaak zo moeilijk? Waar zijn we /waar ben ik bang voor? Ik weet het niet.
En er zijn zoveel vluchtwegen, die het o zo gemakkelijk maken om de stilte/leegte op te vullen.
Joke Hermsen schrijft in haar boek: x93Stil de tijdx94 met als ondertitel: Pleidooi voor een langzame toekomst – waarin zij probeert onderscheid te maken tussen kloktijd en innerlijke tijd,- dat druk bezig zijn en een overvolle agenda hebben synoniem is met een succesvol bestaan. Dat Rust en nietsdoen geen inspiratiebronnen zijn maar angstaanjagende voorboden van een bestaan in de marges van de maatschappij.
Zij verkent in dit boek het belang van rust, verveling, aandacht en wachten; ervaringen die sinds de oudheid als belangrijke voorwaarden voor het denken en de creativiteit werden beschouwd, maar in het huidige economische tijdsgewricht weinig waardering krijgen..

Waardevolle gedachten krijg ik soms als ik x91s morgens vroeg wakker lig en nadenk over b.v. deze viering, of iets anders wat voor mij belangrijk is. Ik krijg soms heldere momenten, die ik dan maar gauw op schrijf want later ben ik het weer kwijt.
Dan gaat er ineens een lampje branden en vind ik het leven de moeite waard. Deze momenten ervaar ik ook bij een goed gesprek, als ik mee kan denken en er ruimte is om mijn gedachten te uiten en te delen met een ander.
Eenzaamheid, alleen zijn, stilte om je heen, het heeft een functie, en daarna weer het samen zijn, je ervaringen delen met anderen, en het vieren dat je nooit helemaal alleen bent.

Woestijnervaringen

Vroeg of laat x96 we krijgen er allemaal mee te maken.
Ervaringen van gemis, verdriet, pijn, ziekte, eenzaamheid,verlies.
Ervaringen die je diep kunnen raken,waardoor je wereld kan gaan kantelen , alles een andere kleur
krijgt en je de weg kwijt raakt.

Je verzandt in een woestijn.
Hoe moet je verder?
Een doodse, onherbergzame omgeving tekent zich af.
De horizon lijkt verduisterd. Je zoekt een weg,die moeilijk te ontwaren is.
Je moet verder, maar hoe ?
Je dwaalt rond, je ziet niet meer helder.
Waar is een weg ?

De stilte is oorverdovend.
Diepe wanhoop en verdriet stormen binnen, het overspoelt je, je moet er dwars doorheen.
Je valt diep, gaat tot de bodem, roept om hulp, komt weer boven.

Dan kan het gebeuren,dat je plots een kracht voelt binnenstromen. Warm,licht, troostrijk.
Wat is dit ? Is dit iets van God ?
Je krabbelt op.
Je ziet een pad,dat zich vaag aftekent.
Aarzelend zetten je voeten zich in beweging.
Met vallen en opstaan lukt het je, om verder te komen.

Dan kan het gebeuren,dat er plots iemand naast je loopt,die je opbeurt en voedt (soms letterlijk).
Je wordt even opgetild.

Je zoekt je weg verder, je komt langs eenzame en onbegaanbare wegen.
Je struikelt,valt opnieuw,komt weer overeind.
Je moet verder,je hebt geen keus x96 er is geen weg terug.

Dan kan het gebeuren,dat er een oase opdoemt. Dat je medemensen tegenkomt die er voor je willen zijn en die een eindje met je oplopen . Er is aandacht en troost.
Het is alsof je iets van God ervaart.

Je ontwaart meer mensen die onderweg zijn,mensen die soms ook jouw hulp nodig hebben.
Mensen voor wie jij iets kunt betekenen.

Een weg ontvouwt zich, aan de einder begint de dageraad te glooien.
Er komen nog meer mensen.
Mensen met wie jij kunt optrekken en verder gaan.

We staan op, om onze weg te vervolgen.
De duisternis voorbij, het licht tegemoet….

Tekst over lijden en licht.

We hebben de afgelopen tijd het lijdensverhaal weer in allerlei toonaarden kunnen beluisteren. Wat is dat toch, dat het verhaal ons telkens weer boeit? Is het de schitterende muziek van Bach die jaar op jaar wordt uitgevoerd en die een breed publiek, kerkelijk of niet-kerkelijk, trekt? Zeker, die muziek speelt een zeer grote rol. Maar dat hoeft niet de enige verklaring te zijn. Over de hele wereld wordt immers jaarlijks het lijdensverhaal op allerlei manieren verbeeld en nagespeeld en gaan de opvoeringen met grote emotie gepaard.
Het verhaal heeft heel weinig historische bronnen. Het enige wat we weten is dat er in die tijd waarschijnlijk een rabbi Jezus heeft rondgelopen, te bewijzen is dat niet, dat er ene Pilatus het voor het zeggen had in Jeruzalem en dat de dood door kruisiging een gangbare straf voor misdadigers en niet-Romeinen was. Maar het verhaal is de eeuwen door gegaan, tot aan de dag van vandaag.
Misschien komt het omdat in dit verhaal zoveel emoties van het menselijk bestaan voorkomen: Angst, eenzaamheid, verraad, twijfel, verdriet, haat, moed, liefde, zorg en, als we het opstandingsverhaal erbij betrekken, blijdschap en uitzicht. De kern van het leven van de mens is hierin te vinden, verwoord in een verhaal van grote dramatische kracht.
De tijd van Jezus was geen gemakkelijke tijd door de Romeinse overheersing. Men snakte naar een bevrijder, men deed ook pogingen om het juk van de overheersers van zich af te werpen, maar veel pogingen werden hardhandig de kop ingedrukt. En eigenlijk is het altijd hetzelfde verhaal, tot in onze tijd toe: oorlog en onderdrukking, rampen en tegenspoed, geweld en verraad. De ramp in Japan, het geweld in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, hoewel we hopen dat de protesten in die regiox92s op den duur tot iets positiefs leiden! Wat wordt volkeren en individuen in godsnaam, soms letterlijk in Gods naam, aangedaan!
Het lijden van Jezus wordt in de moderne tijd steeds meer gezien als het lijden van de mensheid. Een mensheid die verlangt naar een betere tijd, naar een einde aan de tocht door de woestijn. De 40-dagentijd kan dienen als een tijd van bezinning en rust, waarin er ruimte komt voor doorzicht, perspectief.
Nog even terug naar de tijd van Jezus. Het verhaal van Jezus lijkt letterlijk dood te lopen, de verwachtingen zijn de grond ingeboord, alles lijkt verloren. En toch, steeds blijken er ook weer mensen te zijn die dat niet kunnen geloven, die het gewoon niet willen geloven dat er geen hoop meer is. Op de een of andere manier staan ze zxf3 in de werkelijkheid, dat ze mogelijkheden zien die anderen niet zien. Door hun enthousiasme en hun doorzettingsvermogen kunnen ze anderen aansteken. Dan ontstaan er weer verhalen en ook die verhalen blijven eeuwenlang van waarde, worden van generatie op generatie doorverteld, zoals het opstandingsverhaal. En als je ontvankelijk wil zijn voor de kansen en mogelijkheden waarover verteld wordt, zie je, ook in je eigen tijd, veel positiefs: vrijwilligers overal in de maatschappij, Joden en Palestijnen die contacten houden ondanks de vijandelijkheden in hun gebied, Moslims en Christenen die voor elkaar opkomen .Buurtinitiatieven in probleemwijken in onze grote steden, maatjesprojecten op allerlei gebied. Het verdriet en het kwaad verdwijnen niet, maar wie blijft zoeken naar licht loopt de kans het vroeg of laat te vinden. x93Veertig dagen, weken, jaren wachten, weten en ervaren dat iets nieuws, verandering, met vreugdx92 en moeite samenging.x94

Pasen…..
Vertrouwen , dat het goed komt…….
40 is een symbolisch getal, het is een periode van bezinning, loutering en zuivering.
40 dagen nog tot pasen
40 weken het ongeboren kind in de schoot van de moeder
40 jaren om te leren
Het leven begint bij 40 is een bekend gezegde, ik zie het als een voorbereiding, een groeien, leren, met pijn en vallen en opstaan.
Daarna hoop je wijzer te worden, tot inzicht te komen, maar dat is een proces waar je verder je hele leven aan kunt werken.
Jezus ging 40 dagen alleen naar de woestijn, evenals Johannes de Doper, Het volk Israel moest 40 jaren zwerven door de woestijn.
40, een bijzonder getal? Je bent dan wel ongeveer op de helft van je leven.
Tijd voor bezinning? Ik denk dat het heel heilzaam is om geregeld te mediteren, je af te sluiten van alle drukte en lawaai om je heen, leeg te raken, stil te zijn.
Er zijn genoeg mensen die dat doen. In kloosters en ook daarbuiten. Even een poos alleen zijn. Na denken over wat nu echt belangrijk is in het leven.

Alleen zijn en niets doen wordt meestal negatief uitgelegd.
En er zijn veel mensen die zeggen dat ze niet alleen kunnen zijn, en ik vind het ook lang niet altijd prettig.
Zelf ben ik nogal druk, altijd bezig, kan eigenlijk niet echt stil zitten en neem me vaak voor om het anders te doen, maarx85x85.. tot nu toe is het me niet gelukt om op een vaste tijd te mediteren.
Waarom is stilte vaak zo moeilijk? Waar zijn we /waar ben ik bang voor? Ik weet het niet.
En er zijn zoveel vluchtwegen, die het o zo gemakkelijk maken om de stilte/leegte op te vullen.
Joke Hermsen schrijft in haar boek: x93Stil de tijdx94 met als ondertitel: Pleidooi voor een langzame toekomst – waarin zij probeert onderscheid te maken tussen kloktijd en innerlijke tijd,- dat druk bezig zijn en een overvolle agenda hebben synoniem is met een succesvol bestaan. Dat Rust en nietsdoen geen inspiratiebronnen zijn maar angstaanjagende voorboden van een bestaan in de marges van de maatschappij.
Zij verkent in dit boek het belang van rust, verveling, aandacht en wachten; ervaringen die sinds de oudheid als belangrijke voorwaarden voor het denken en de creativiteit werden beschouwd, maar in het huidige economische tijdsgewricht weinig waardering krijgen..

Waardevolle gedachten krijg ik soms als ik x91s morgens vroeg wakker lig en nadenk over b.v. deze viering, of iets anders wat voor mij belangrijk is. Ik krijg soms heldere momenten, die ik dan maar gauw op schrijf want later ben ik het weer kwijt.
Dan gaat er ineens een lampje branden en vind ik het leven de moeite waard. Deze momenten ervaar ik ook bij een goed gesprek, als ik mee kan denken en er ruimte is om mijn gedachten te uiten en te delen met een ander.
Eenzaamheid, alleen zijn, stilte om je heen, het heeft een functie, en daarna weer het samen zijn, je ervaringen delen met anderen, en het vieren dat je nooit helemaal alleen bent.

Woestijnervaringen

Vroeg of laat x96 we krijgen er allemaal mee te maken.
Ervaringen van gemis, verdriet, pijn, ziekte, eenzaamheid,verlies.
Ervaringen die je diep kunnen raken,waardoor je wereld kan gaan kantelen , alles een andere kleur
krijgt en je de weg kwijt raakt.

Je verzandt in een woestijn.
Hoe moet je verder?
Een doodse, onherbergzame omgeving tekent zich af.
De horizon lijkt verduisterd. Je zoekt een weg,die moeilijk te ontwaren is.
Je moet verder, maar hoe ?
Je dwaalt rond, je ziet niet meer helder.
Waar is een weg ?

De stilte is oorverdovend.
Diepe wanhoop en verdriet stormen binnen, het overspoelt je, je moet er dwars doorheen.
Je valt diep, gaat tot de bodem, roept om hulp, komt weer boven.

Dan kan het gebeuren,dat je plots een kracht voelt binnenstromen. Warm,licht, troostrijk.
Wat is dit ? Is dit iets van God ?
Je krabbelt op.
Je ziet een pad,dat zich vaag aftekent.
Aarzelend zetten je voeten zich in beweging.
Met vallen en opstaan lukt het je, om verder te komen.

Dan kan het gebeuren,dat er plots iemand naast je loopt,die je opbeurt en voedt (soms letterlijk).
Je wordt even opgetild.

Je zoekt je weg verder, je komt langs eenzame en onbegaanbare wegen.
Je struikelt,valt opnieuw,komt weer overeind.
Je moet verder,je hebt geen keus x96 er is geen weg terug.

Dan kan het gebeuren,dat er een oase opdoemt. Dat je medemensen tegenkomt die er voor je willen zijn en die een eindje met je oplopen . Er is aandacht en troost.
Het is alsof je iets van God ervaart.

Je ontwaart meer mensen die onderweg zijn,mensen die soms ook jouw hulp nodig hebben.
Mensen voor wie jij iets kunt betekenen.

Een weg ontvouwt zich, aan de einder begint de dageraad te glooien.
Er komen nog meer mensen.
Mensen met wie jij kunt optrekken en verder gaan.

We staan op, om onze weg te vervolgen.
De duisternis voorbij, het licht tegemoet….

Op zondag 29 mei 2011 zijn jullie om 15 uur welkom bij de viering van de basisgroep in de Doopsgezinde kerk in de Zuiderpromenade te Drachten.Het is onze laatste 'externe'viering. Hierna houden we in het nieuwe seizoen om de 2 maanden een interne viering. We beginnen op de laatste zondag in september om 11 uur in een zaal van Wijk- en Zorgcentrum De Wiken. Ook daar bent u welkom.       Na afloop kunnen jullie hier (dus op deze weblog) weer gesproken woorden aantreffen. Via de weblog heb je een digitaal archief. Als je het dan wilt printen, kan dat altijd. Oude teksten gaan van het actieve scherm naar het archief bij de juiste maand. Dus ook oude teksten kun je hier (weblog archief) terugvinden.

Gaan we naar een nieuwe aarde?

In de gedeelten van Openbaringen wordt gesproken over een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Dat zijn moeilijke gedachten. Wat is een nieuwe hemel en wat is een nieuwe aarde. Over de hemel wordt vaak gesproken in de betekenis van het volmaakte, zoals geen zorgen, geen pijn enz. Niemand echter heeft het ooit gezien of kon uit ervaring spreken .

Wat thans gebeurd is, dat er sprake zou zijn dat men aan de vooravond staat van een monumentale ontdekking van een planeet die vergelijkbaar is met de aarde, misschien zelfs met leven. Deze wordt al genoemd als een nieuwe aarde.

Duizenden jaren is er over gespeculeerd. Binnenkort zou hij worden gevonden. Een tweelingzusje van de aarde, in een ander planetenstelsel. Eindelijk ontdekken we hoe alledaags ons eigen zonnestelsel is, of hoe uniek.

Epicures van Samos ( 341 x96 270 v. Chr.) filosofeerde al over een x93oneindigheid van wereldenx94, Giordano Bruno belandde in 1600 nog op de brandstapel vanwege zijn geloof in planeten bij andere sterren. Decennia lang vormden verre aardes het domein van sciencefictionschrijvers..Maar dankzij de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler staan we aan de vooravond van een revolutionaire ontdekking en een spiegelbeeld van onze eigen thuisplaneet. De eerste planeet bij een andere ster dan de zon werd gevonden in 1995. Inmiddels zijn er meer dan vijfhonderd van zulke x91exoplaneten bekend.

Kepler speurt mee sinds maart 2009. De ruimte telescoop houdt 150.000 sterren in het oog. Sommige vertonen kleine helderheidsdipjes met de regelmaat van de klok. Een aanwijzing dat er een planeet om heen draait, die elke omloop voor de ster langs beweegt en een klein beetje licht tegenkomt.

Grote en kleine telescopen op aarde, infraroodsatelieten in de ruimte en natuurlijk de Hubble Space Telescope, iedereen zoekt mee. Geen enkel deel onderwerp in de astronomie is zo hot als de jacht op exoplaneten. De heilige graal een planeet als de aarde, in een baan rond een ster als de zon. Met een aangename temperatuur, met water aan het oppervlak. Misschien met leven. Misschien een nieuwe aarde.

En dan, als het zo zou zijn, wat moeten, willen we daar mee? Is zox92n nieuwe aarde ongerept, zoals in de tijd van Adam en Eva?
Is alles nog ongeschonden? Zijn er geen milieu rampen geweest? Of zou die aarde dan al bexefnvloed zijn, veranderd zijn door hetgeen wij op deze aarde doen.

Als dat zo zou zijn, zouden wij nog meer dan tot nu toe het geval is moeten nadenken hoe wij de aarde kunnen bewaren en er als rentmeesters mee omgaan. Beschermen of uitputten.
En verwoesten we de aarde mede door de oorlogen die nog steeds gevoerd worden.
Want door die oorlogen wordt er weer een aanslag op de fossiele voorraden gedaan, hetgeen los staat van al het menselijk leed.

De mensheid en aarde vormen een geheel. En als het de mensheid niet goed gaat, gaat het de aarde ook niet goed. Deze planeet is een klein deel van een groter geheel. Wij zijn weer een klein deel van de planeet aarde. Aan ons dus om in onze eigen omgeving te zorgen voor het behoud van die planeet en zeker in het verlengde daarvan invloed uitoefenen op de ontwikkelingen in de wereld op het gebied van behoud van de aarde. Een eerste vereiste daartoe is dat de mensheid in vrede leeft.
Dat zou een perspectief kunnen zijn voor een nieuwe aarde.
Die aarde is dan heel dichtbij en niet zoals wetenschappers veronderstellen een nieuwe in het heelal.

DE THUISREIS

Enige tijd geleden zag ik op de televisie een programma waarin een Surinamer die sinds zijn vierde jaar in Nederland had gewoond, getrouwd was met een Nederlandse vrouw, hier werkte als topkok, een schattig koffiekleurig dochtertje had, terug gaan als bezoeker naar zijn geboorteland.

Al bij het afdalen van de vliegtuigtrap op Zanderij, bij Paramaribo, waarbij de specifieke geur van het land rook, en om zich heen de warmte voelde, had hij het gevoel THUIS te komen.

Het is een algemeen verschijnsel dat wij allemaal willen weten waar onze “roots” liggen, waar we vandaan komen, bij wie we thuis horen.

In januari van dit nieuwe jaar zag ik opnieuw op t.v. een geloofsgesprek met twee oude Karmelietessen, die in Drachten op bezoek waren in hun voormalige klooster.
Op de vraag wat hen er toe gebracht had destijds in de Karmel in te treden was hun antwoord:
WIJ KWAMEN THUIS.
In hun geval betrof het een thuiskomst bij God.

Vandaag de dag reizen jonge mensen de hele wereld over, en zijn vaak na lange zoek- en zwerftochten ook weer voldaan thuis te komen.
Voor heel veel mensen die van huis en hof verjaagd zijn, is er geen veilige thuishaven meer.
Gelukkig zijn er dan weer anderen die hier oog voor hebben, en die proberen hun situatie iets te verlichten.

In het boek “Eindelijk thuis” van Henri Nouwen, dat in zijn geheel over het schitterende schilderij van Rembrandt, de verloren zoon gaat, beschrijft hij na wekenlang het schilderij bewonderd en bestudeerd te hebben, dat hij zichzelf eigenlijk zag als de jongste zoon, (iets dat hij in biologische zin ook werkelijk was) degeen die weggelopen was van de vader, tot een goede vriend hem zei:
Nee Henri, je bent de oudste zoon, degeen die altijd bij de vader bleef.
Uiteindelijk beseft hij zelf, nadat hij is weggegaan als hoogleraar aan de universiteiten van Yale en Harvard, en is gaan leven en werken bij verstandelijk gehandicapten dat hij zelf geroepen wordt de vaderfiguur voor anderen te zijn.

Bij het ouder worden verliezen wij allemaal steeds meer mensen bij wie we ons volledig geaccepteerd en thuis gevoeld hebben.
Nu ik zelf oud en kwetsbaar ben, kom ik langzaam maar zeker tot misschien de meest wezenlijke en tegelijk moeilijkste opdracht voor een mens, namelijk THUIS te komen bij zichzelf, en van daaruit te proberen een kleine thuishaven te zijn voor anderen.
Moge ons dit gegeven worden.

Ik ga op reis en neem mee..
Dit is de titel van de viering van de laatste zondag in januari. Een aantal van de bezoekers deelde met ons wat ze mee zouden nemen en wat ze thuis zouden laten. De leden van de voorbereidingsgroep hadden ieder een uitgebreider verhaal. Hierna volgen een paar van die verhalen. Als bemoediging kregen we allemaal een reiszakje mee; gevuld met brood, water, een hart onder de riem, een pleister, een doosje lucifers en vooral veel hoop voor de toekomst.

Ik ga op reis en meex85.Dat is als je op vakantie gaat vaak een lastige zaak. Wat doet het weer, meer of minder truien, broeken, etc. etc. Abraham ging niet op vakantie, maar moest wel omdat hij een stem had gehoord. Hij nam alles mee en ging zich elders vestigen. Als ik het letterlijk op reis gaan even los laat, maar dit geestelijk op mezelf betrek, wat neem ik dan mee. Wat zit er in mijn rugzakje, zo heet dat zo mooi in bepaalde kringen. Ik neem mee wat ik op de reis x93 het leven x93 ontmoet, de moeite waard vind, wat mij aanspreekt, waar ik in geloof. En dat geloof is niet te vergelijken met dat van Abraham. Ik heb in mijn leven geen stem gehoord, die zei doe dit of dat. Ook niet dat ik denk dat er een God is, die alles bestuurd en voor mij mijn x93reis x93uitstippelt. Ik heb daar zelf een groot aandeel in en soms ook niet, dan komen er dingen op je reis, waar je ontzettend blij mee bent, je vrouw, je kinderen, je kleinkinderen. Die bexefnvloeden je weg, die halen wat uit je rugzakje en stoppen er veel in terug. Niet in de betekenis van een zware last, maar juist van een toevoeging aan liefde, genegenheid. Dat is dan ook de kracht die maakt, dat je de levensreis waardevol is en steeds weer energie geeft om verder te gaan. Naast deze kleine kring zijn er ook de contacten met vrienden, die je op je levensreis helpen je staande te houden in het leven van alle dag in de maatschappij. Kijkend naar de ontwikkelingen in die maatschappij, dan zou je cynisch worden, zeggen voor mij hoeft het niet meer, ik kan er toch niets aan veranderen. Maar nee, dan zou ik, om met Dorothee Sxf6lle te spreken al dood zijn. De kracht die ik put uit mijn omgeving, en die ik ook weer dienstbaar kan maken voor anderen zorgen ervoor dat ik op reis blijf gaan. Om zo te zeggen: Ik kies voor het leven.

Het vertrekken van Abraham. Net als Abraham mijn boeltje oppakken en weer verhuizen naar en ander deel van het land? Liever niet, er zou wel een heel goede reden moeten zijn om weg te trekken en weer opnieuw ergens anders te moeten wennen. De keren dat ik verhuisde, was ook steeds omdat er redenen waren om weg te gaan: een huwelijk, een huis, een baan. Geen beslissingen die je ondoordacht neemt, voors en tegens worden terdege afgewogen. En je weet dat het eerst weer tijd kost om gewend te raken op je nieuwe plek. Nu wil ik daar niet nog eens voor kiezen. De kring van mensen om me heen is te belangrijk om op te geven. Abraham mag dan de stem van God gehoord hebben die hem onrustig heeft gemaakt maar die stem hoor ik niet roepen om weg te gaan. Wij zijn ook geen nomadenvolk, zigeuners wonen ook in ons land op vaste plekken, vluchtelingen snakken naar een vaste plek om een nieuw bestaan op te bouwen als zij niet terug kunnen. Onze samenleving zou heel onrustig zijn als veel mensen maar steeds blijven veranderen en weg- of verder trekken. Wat het verhaal van Abraham mij zegt, is dat hij niet bang is om te veranderen; dat hij luistert naar een andere stem. Het zegt mij om open te blijven staan voor andere meningen, te luisteren naar nieuwe inzichten en niet vastgeroest te blijven in oude bekende oordelen. Verder te kijken, in die zin verder trekken, nieuwsgierig blijven om zo denkbeelden bij te kunnen stellen. Dat open staan, nieuwsgierig zijn, wil ik meenemen op mijn verder trekken door het leven. Ook wil ik meenemen het vertrouwen dat in iedere generatie mensen zullen opstaan die werken aan gerechtigheid. Dat betekent dat ik het gevoel van fatalisme en onmacht om iets te kunnen veranderen achter me wil laten maar blijf geloven in veranderingen. Dat kan ook als ik blijf wonen daar waar ik mij thuis voel.

Zo zitten we weer bij elkaar in onze maandelijkse viering! Een moment van bezinning op een rustige zondagochtend. Bezinning in een hectische maatschappij, waarvan je dagelijks op tv de uitwassen van geweld en ellende kunt zien. Een wereld om je heen, waarin je voor je gevoel steeds vaker te maken krijgt met ziekte en verlies. Je kunt er niet altijd meer tegen, de verruwing, het wantrouwen tussen mensen, de angst voor een veranderende maatschappij.
Wat zoeken we hier bij elkaar?
Velen van ons zijn traditioneel opgevoed. We leefden in een gebroken wereld, dat veroorzaakte pijn en moeite, we begrepen niet altijd de zin van wat er gebeurde, maar, werd ons uitgelegd, we keken tegen de onderkant van het tapijt met zijn wirwar van draden en aanhechtingen en God zag het patroon van de bovenkant van het kleed. God had het overzicht. Dat kon een gevoel van geborgenheid geven. Later hebben we een aantal aspecten van het christendom achter ons gelaten. Dat ging soms met pijn of weemoed gepaard maar soms voelde het als een bevrijding. Dat we hier zitten, is misschien ook een teken dat we toch blijven zoeken naar wat ons rest van onze geloofsopvoeding.

In het Boek x93Sporen van Geloofx94 hebben we gelezen dat de filosofen Nietzsche en Heidegger veel kritiek hebben op het traditionele christendom. Ze hebben grote moeite met het beeld van de alwetende God die de wereld overziet en bestuurt. Ook kunnen ze niet geloven in de God als verklaring van alles wat bestaat, de God als het Opperwezen. Maar zelfs deze zeer kritische geesten blijven zoeken naar datgene in het christendom dat hen nog wel aanspreekt. En dan komen ze uit bij Jezusx92 manier van leven, het rechtvaardige handelen zonder er iets voor terug te willen krijgen, het appxe8l dat uitgaat van Gods naam om in ons tijdelijk bestaan te zorgen voor de mens en voor de aarde. Dat zijn voor beide filosofen sporen van geloof.

De Amerikaanse filosoof en theoloog John D. Caputo kan God evenmin als een hogere macht of een bovenwereldlijk wezen zien. Evenals de x93athexefstische domineex94 Klaas Hendrikse stelt hij dat God verschijnt in gebeurtenissen. In de bijbelse verhalen, zegt Caputo, wordt gesproken over het koninkrijk van God. Dat is, in de taal van het Nieuwe Testament, de gebeurtenis waar wij naar verlangen, waarop we hopen. Liefde b.v., vergeving, gastvrijheid. Een gebeurtenis die haaks staat op wat we in de wereld zien. Maar dat rijk is niet alleen een gebeurtenis waarnaar we verlangen, het doet ook een beroep op ons. Liefde vraagt: de vijand liefhebben, vergeving vraagt: wat onvergeeflijk is toch vergeven, gastvrijheid vraagt: gastvrijheid verlenen aan mensen die onwelkom zijn. Door die onmogelijke opdrachten uit de evangelieverhalen te proberen te vervullen, kunnen we soms iets van dat koninkrijk van God zichtbaar maken. Als dat gebeurt zien we iets van God.

Terug naar onze eigen sporen van geloof. Toen wij op xe9xe9n van de gespreksavonden spraken over de onzekere toekomst van de wereld, deelden we ook het gevoel dat we niet zonder het verlangen, de hoop, het visioen konden. Hoe zouden we kunnen leven zonder uitzicht, zonder vertrouwen? We moeten immers wel? Misschien zitten we ook daarom hier.
Het gezamenlijk uitspreken of zingen van teksten die uitstijgen boven het alledaagse hebben we nodig, omdat je als mens alleen niet altijd het appxe8l kunt horen dat op je gedaan wordt. Je moet soms door anderen weer op het spoor gezet worden. Soms vind je die ander niet letterlijk naast je maar in de traditie, in oude teksten, sporen van vroeger maar wel sporen van mensen die net als wij te kampen hadden met somberheid en verdriet over hoe het toegaat in de wereld. Soms kun je geroerd worden door liederen of gedichten die, beter dan jij het zou kunnen, verwoorden wat er in je omgaat. Na het lezen of het beluisteren van die teksten kun je soms weer even verder in het leven.

Scheppingsverhaal:

In het begin was er slechts duisternis en er bestond niets anders op de aarde dan water. In deze chaos heerste Bumba helemaal alleen. Bumba zag er uit als een mens maar hij was van enorme afmetingen en was helemaal wit van kleur.

Op een dag voelde hij een hevige pijn in zijn maag en hij begon te braken. Eerst braakte hij de zon, vervolgens de maan, daarna de sterren: zo werd het licht geboren

( Congo).(het zwarte paradijs, Afrikaans scheppingsverhalen, Mineke Schipper)

En Bumba begon opnieuw te braken en deze keer bracht hij voort: de luipaard, de gekuifde adelaar, de krokodil,een klein visje, de schilpad, en nog meer. Tenslotte braakte hij mensen in grote aantallen.

(x85)Dit is de geschiedenis van de schepping van de wereld. Toen echter het werk van de schepping klaar was ging Bumba alle dorpen langs en hij zei tegen iedereen: x93zie hier de prachtige dingen die ik geschapen heb, ze behoren jullie allemaal toe, maar ik gebied jullie om je van het eten van bepaalde dingen te onthouden. Over al het andere kunnen jullie vrijelijk beschikken. Het was de bedoeling van Bumba om de mensen te leren zich te bedwingen en wie het gebod zou doorbreken zou ziek worden en sterven (Congo idem)

Oetnapisjtim vertelt aan Gilgamesj over de grote vloed:

In die tijd waren er veel mensen op aarde. De mensen maakten veel drukte. Zoveel drukte en lawaai maakten de mensen dat het tot in de hemel te horen was en het was zo luid dat de goden niet konden slapen.

De goden bedachten dat ze door regelmatig terugkerende hongersnood en andere verschrikkingen de overbevolking wel de baas konden blijven, regelmatig werd de mensheid bezocht door ziektes en periodes van grote droogte en hongersnood, maar er kwamen steeds meer mensen.

De grote Goden vatten het plan op om een watervloed te ontketenen.

Zij overlegden met Anoe, hun vader, met Enlil hun raadgever, met de troondrager,met de opzichter van de kanalen.

Dit is de boodschap: Oetnapisjtim, man van Sjoeroepak, breek je huis af, bouw een boot. Doe afstand van al je rijkdommen, houd alleen de levende have, breng het zaad van al wat leeft in het schip(x85.)Alles wat ik bezat laadde ik in de boot, (x85) Zaad van alles wat leefde laadde ik in. Het vee, de dieren van het veld en allerlei ambachtslieden liet ik aan boord komen.

Het beslissende moment brak aan,(x85) de storm was verschrikkelijk om te zien( x85) Licht veranderde in duisternis. Het land brak als een aardewerkpot, de hele dag woedde de storm, de wind gierde onstuimig en stuwde de watervloed hoog op. De mensen konden elkaar in de regen niet onderscheiden. (x85) Zes dagen en zeven nachten woedde de stormwind. De watervloed en het onweer vernietigden de aarde.De Goden schrokken van de gevolgen van het overstromingswapen .

Isjtar jammerde: Ik heb slechte raad gegeven, Hoe heb ik zoiets verkeerds kunnen zeggen in de vergadering van de goden? Hoe heb ik dit geweld dat mijn schepsels vernietigt kunnen bevelen? Eerst baar ik hen als kinderen en nu vullen zij als visbroed de zee

Zes dagen en zeven nachten woedde de storm. De watervloed vernietigde de aarde. Toen de zevende dag was aangebroken ging de storm liggen,(x85.) de watervloed hield op

Ik keek naar het weer, overal heerste stilte. Het mensdom was tot aarde vergaan(x85)

Het schip strandde op de berg Nimoesj. De berg Nimoesj hield het schip in zijn greep en liet het niet meer gaan. Een eerste dag, een tweede, een derde dag( x85) Toen brak de zevende dag aan, ik liet een duif los, de duif vloog weg en kwam terug. Ik liet een zwaluw los en de zwaluw kwam weer terug, ik liet een raaf los. De raaf vloog weg en zag dat het water zakte en kwam niet terug. Toen liet ik alle dieren los naar de vier windstreken en offerde aan de Goden. ( Gilgames-epos ca. 2000 voor Christus )

Naar Jacob Noordmans: (Leeuwarder Courant)

Het is tegenwoordig helaas niet moeilijk onheilsprofeet te zijn. Er gaat vrijwel geen dag voorbij zonder onheilstijdingen uit Pakistan, China ,Rusland, Niger, Kongo nu weer vulkaanuitbarstingen en vloedgolven in Indonesixeb en van overal. Tienduizenden worden bij natuurrampen gedood, miljoenen raken alles kwijt en de materixeble schade loopt in vele miljarden .

Bij dit alles wordt ook steeds duidelijker dat de mens zelf de ergste natuurramp is. De wereld wordt zienderogen voller, armer en gevaarlijker. Alle inspanningen van nationale regeringen en internationale organisaties om het lot van de mensheid te verbeteren lopen op tegen de weerbarstigheid van een wrede natuur maar nog weer meer door de hebzucht van de machtigen

Goede initiatieven worden tegengewerkt door verstedelijking, ontbossing, en de uitputting van landbouwgrond tasten de leefbaarheid van de aarde steeds meer aan. En dat juist nu er steeds meer mensen op en van deze planeet moeten leven. Nu al lijdt bijna een miljard mensen honger en heeft geen uitzicht op verbetering. Steeds meer landbouwgrond wordt door grote investeerders voor een appel en een ei opgekocht voor de productie van suiker en maxefs voor de brandstofmarkt. Natuurlijk in de armste landen! Een van de millennium doelen : het uitbannen van extreme honger in 2015 loopt gevaar nu meer landbouwgrond wordt gebruikt voor biobrandstof of voor voedsel voor veraf gelegen landen.Er is zelfs al een woord voor: x93Landgrabbingx94 De kleine Afrikaanse boer heeft het nakijken, hij kon toch al de duurdere kunstmest niet meer betalen. En voor al die gewassen is ook veel water nodig, water dat ook een schaars artikel wordt. In een natte zomer als wij nu in Nederland hebben beleefd is dat moeilijk voor te stellen, wij moeten nieuwe gemalen bouwen om de voeten droog te houden. Maar we moeten wel beseffen dat wij in Nederland de uitzondering zijn. Waterschaarste is de regel .De landbouw staat voor de grootste uitdaging in de 10.000 jaar van haar bestaan. Tegelijkertijd worden boeren een uitstervend ras en blijven de rijken zich x93 een oordeelx94 consumeren.

Christenen zouden in deze wereld een baken van hoop moeten zijn. Armen,weduwen, wezen en vreemdelingen zijn toch de favorieten van het evangelie? Wie hongerigen voedt, dorstigen te drinken geeft, vreemdelingen onderdak geeft,naakten kleedt, zieken bezoekt, en gevangen opzoekt, doet dat alles aan Jezus zelf zo leert het Evangelie.Tegen de achtergrond van het wereldgebeuren zijn hypotheekaftrek, verhoging van de AOW leeftijd en pensioenperikelen luxeproblemen. De inkrimping van de hulp aan arme landen mag mensonterend en on-Bijbels worden genoemd. De dijken van idealen, beginselen, vertrouwen en geloof gaan scheuren vertonen. De zondvloed nadert, maar deze keer zonder een ark van Noach. Christenen( gelovig of niet ) wel of niet verenigd in kerken of groepen zoals de onze kunnen het tot hun opdracht beschouwen om er voor te zorgen dat de Ark groot genoeg is. Dat er wel plaats is in de ark.

Eerste discussievraag:
Kan er weer een grote wereldwijde ramp als een zondvloed komen?

De antwoorden worden verdeeld in een groene en een rode categorie.

• Overstromingen komen steeds meer voor, maar ik wil het geen zondvloed noemen
• Altijd goed te beseffen dat er een zondvloed kan komen
• Omdat de mensen onzorgvuldig met de aarde omgaan
• Tsunamix92s zullen er zijn, een deel van Tenerife hangt al los, kan overstromingen in de V.S geven
• Er is net een zondvloed in Pakistan geweest. Voor die mensen verging hun wereld.
• Zondvloed klinkt negatief, maar we kunnen niet zo doorgaan

Groen= het valt wel mee

• De aarde en de mensen hebben een enorme veerkracht
• Vertrouwen houden op een goede afloop,hoop tegen beter weten in
• Er komt geen zondvloed over de hele aarde, waarschijnlijk heeft de mens zelf de ondegang veroorzaakt door haat en nijd
• Het evenwicht herstellend vermogen van de aarde is groot
• Wel tsunami x92s en veel regen op sommige plaatsen, niet als straf van God.
• Huidige wetenschap geeft aan dat de opwarming minder snel gaat
• God vernietigt zijn schepping niet
• Regenboog als teken van hoop dat er geen zondvloed komt.
• Ik blijf hopen dat het ooit goed komt
• De mensen komen op tijd tot bezinning
• De regenboog!
• Er zijn altijd hoopgevende ontwikkelingen die een zondvloed zullen voorkomen
• We zullen de dijken wel op tijd verhogen
• Aarde heeft herstellend vermogen, wel plaatselijke rampen, niet wereldwijd
• God heeft beloofd dat er geen zondvloed komt
• Het leven op aarde is eindig maar dat is niet volgens een voorspelde zondvloed

Tweede vraag:
Stel dat er een wereldwijde ramp, hongersnood of iets dergelijks wat je zou kunnen vergelijken met een zondvloed komt, en er is geen gelegenheid om iedereen te redden, wie mag dan mee in x93 de reddende arkx94 ?

• Allemaal mee of niemand.
• Niemand.
• Iedereen ( 7 keer ) Alle mensen, alle dieren, levende wezens,( het wordt wel erg vol!)( 4 keer)
• Ik wil wel met mensen mee
• Ikzelf en een heleboel anderen
• Zij die niet hebben meegewerkt aan de ondergang van de aarde mogen mee.
• Degenen die vooraan staan? Misschien? Mijn kinderen!
• Zij die goed nadenken en goed handelen, anders komt er meer narigheid
• Mijn kinderen en klei nkinderen. Gaan we met zx92n allen naar de kelder?
• De bewoners van Schiermonnikoog
• Iedereen die het redt en het leven nog niet zat is
• Wie niet? Dat is de grote vraag.
• God zal het weten en kiezen
• Daklozen, hebben ze eindelijk een veilig onderdak.
• Derde vraag:Wat kunnen we zelf doen om een naderende ramp te voorkomen?
• Consumeren= consuminderen, kies voor duurzaamheid. Minder vlees eten. Let op waterverbruik. Minder materiaal verbruiken (3 keer)
• Eigen verantwoordelijkheid nemen. Juiste politieke keuzes maken. Nooit meer op een partij met een C in de naam stemmen. Goede organisatie van hulp. ( 5 keer)
• De wal keert het schip. De files stoppen het verkeer. Welvaart stopt de bevolkingsgroei.
• Gewoon een beetje rekening houden met anderen. Goed leven. Om elkaar blijven geven (5 keer)
• In je eigen omgeving steunen. Energie besparing. Steun de organisaties als microkrediet. Blijf op de hoogte! (5 keer)
• Op eigen terrein zo bewust mogelijk leven, er zijn voor de ander (3 keer)
• Van onland land maken.
• Leef zoals God van ons vraagt
• De onheilsprofeten de mond snoeren met LIEFDE

Gesproken woord

In de viering van afgelopen mei hebben we allemaal knolletjes met wortels gekregen, waaruit iedereen, hopen wij, bloemen heeft zien komen. De wortels herinnerden ons aan het kind dat we eens geweest zijn. De bloemen aan de mens die we nu geworden zijn. We zijn succesvol geworden in het leven of we kijken met weemoed terug op de dagen dat we alles nog aankonden. We zijn teleurgesteld omdat we onze idealen niet waar konden maken of we zijn vol vertrouwen in een nieuwe toekomst. We zijn bang voor de tijd die komt, waarin onze kinderen en kleinkinderen moeten opgroeien, maar misschien geloven we dat het goed komt, ooitx85..
Om dxe1t visioen levend te houden, om ons staande te houden in het leven spreken we elkaar moed in. We gebruiken hiervoor teksten die soms eeuwen oud zijn zoals bijvoorbeeld bijbelteksten, we zingen liederen die nog maar een klein aantal jaren oud zijn. We maken telkens weer een viering om geestelijke leeftocht voor onderweg te krijgen.
Zijn we daar dan niet te oud voor? Weten we nu nxf3g niet wat het leven inhoudt en hoe we het leven leven moeten?
We hebben zojuist de tekst met de titel Droom gehoord. Een beetje tegen viel die droom wel: je kunt niet eens zomaar wat wensen als je een engel ziet, Je krijgt vrede, vrijheid, respect, gezondheid, voldoende eten voor iedereen niet gratis, ook niet tegen betaling. Je kunt er wel zaadjes voor krijgen. En die zaadjes stop je, net als de wortels die we in mei kregen, in de grond. Is het dan klaar? Kun je dan gaan zitten wachten tot de vrede, de vrijheid, de gezondheid voor iedereen tevoorschijn komen? Nee, zelfs kleine kinderen weten al dat je bloemenzaadjes water moet geven, en wanneer de grond wat armoedig is moet er ook mest bij. Regelmatig moeten we de kleine plantjes die tevoorschijn komen bijgieten. Telkens weer. Totdat er mooie bloemen uitkomen. Als we stoppen met gieten dan verwelken de bloemen voortijdig.
Zo is het ook met de zaadjes voor vrede, gerechtigheid, en armoedebestrijding die in ons geplant zijn. We moeten ze voeding en water geven. Elke keer opnieuw. Dat kan op verschillende manieren. xc9xe9n ervan is bij elkaar samenkomen. Elke keer opnieuw. We staan daarmee in een eeuwenoude traditie. Telkens zijn mensen bij elkaar gekomen omdat ze bemoediging zochten, omdat ze hun blijdschap wilden delen met anderen, of omdat ze troost zochten wanneer ze verdrietig waren. Ook zijn mensen bij elkaar gekomen om te leren. Niet alleen tijdens de lessen die we op school kregen, maar om over het leven en de zin ervan te leren. Zo kunnen we nu bijvoorbeeld een gedeelte lezen uit het boek: De Wijsheid van Jezus Sirach, een boek dat behoort tot de Joodse wijsheidsliteratuur, geschreven tussen ca.200 en 175 v Christus. Bij ons hoort het boek tot de deuterocanonieke boeken

Sirach 16: 24 x96 17: 15 De werken van de Heer

16 24 Mijn kind, luister naar mij en verwerf kennis,
neem mijn woorden ter harte.
25 Ik zal weloverwogen onderricht geven,
nauwgezet kennis overdragen.
26 De Heer heeft zijn werken in het begin geschapen,
en toen hij ze schiep, gaf hij ze ook hun plaats.
27 Hij heeft hun taken voor altijd geordend
en hun werkgebied voor generaties vastgesteld.
Ze hebben geen honger en worden niet moe,
leggen hun taken nooit neer.
28 Ze onderdrukken elkaar niet,
altijd blijven ze hun opdracht vervullen.
29 Daarna keek de Heer naar de aarde,
hij vulde haar met goede gaven.
30 Hij heeft haar met allerlei levende wezens bedekt,
en die keren alle naar haar terug.
17 1 De Heer heeft de mens uit de aarde geschapen
en doet hem naar haar terugkeren.
2 Hij schonk de mensen een afgemeten aantal dagen,
maar ook macht over alles wat er op de aarde is.
3 Hij heeft hen toegerust met zijn eigen kracht
en hen naar zijn eigen beeld gemaakt.
4 Alles wat leeft heeft hij ontzag voor de mens gegeven,
opdat deze zou heersen over dieren en vogels.
5 Hij kreeg van de Heer vijf zintuigen,
als zesde ontving hij van hem het verstand,
als zevende het woord, waarmee de daden van de Heer worden bekendgemaakt.
6 Denkvermogen, een tong, ogen, oren en een hart
gaf hij hem om begrip te verwerven.
7 Hij deelde hem rijkelijk kennis en inzicht toe
en toonde hem het goede en het kwade.
8 In zijn hart heeft hij ontzag voor hem gelegd,
opdat de mens zijn grote daden kon zien
en zich door de eeuwen heen op zijn wonderdaden kon beroemen,
9-10 opdat hij zijn grote daden zou verkondigen
en zijn heilige naam zou prijzen.
11 Hij schonk hun kennis en de wet die leven geeft,
(opdat ze zouden beseffen dat zij, die leven, sterfelijk zijn.)
12 Hij heeft met hen een eeuwig verbond gesloten
en hun zijn voorschriften gegeven.
13 Zij zagen zijn grote macht
en hoorden zijn krachtige stem.
14 Hij zei tegen hen: x91Hoed je voor alle onrecht,x92
en gaf hun regels voor de omgang met andere mensen.
15 Hun daden zijn hem volledig bekend,
ze blijven niet voor zijn ogen verborgen.

Ik denk dat het goed is om je leven lang te blijven leren. Sirach zegt in dit stuk tekst dat we denkvermogen, kennis en inzicht hebben gekregen van de Heer. Verstand en woorden gaf Hij ons. We kunnen onze kennis en gedachten dus met elkaar bespreken en ons zodoende geestelijk verrijken. We kunnen oude teksten interpreteren naar onze tijd, we kunnen nieuwe teksten maken die onze gevoelens verklaren. Maar het belangrijkste is denk ik, dat we vrede en gerechtigheid leren opdat het een ieder wel ga.

Wortel schieten

Wanneer je vroeger, als kind, een boom tekende dan tekende je een stam met takken en bladeren. Datgene wat je ziet aan een boom, dxe1t tekende je. Later, toen je wat meer van de natuur wist, tekende je er wortels bij. Je had misschien wel eens een omgevallen boom gezien of platen met de anatomie van een boom. Je wist toen dat een boom niet zomaar xf3p de aarde staat maar dat hij xedn de aarde vast zit. Sommige bomen kregen in onze tekeningen kleine wortels, anderen tekenden een groot, diep wortelstelsel. In het echt, in de natuur dus, is dat ook zo: sommige bomen vallen bij een flinke storm zo om, zij zijn niet diep geworteld. Dat kan komen omdat hun wortels van nature niet zo diep gaan of omdat door ziekte of ouderdom de wortels zijn aangetast en onvoldoende houvast geven. Andere bomen gaan ook bij een zeer zware storm nooit om, diep verankerd als ze zijn in de aarde.
Ik wil vanmorgen mensen vergelijken met bomen. Wij zijn geworteld in onze geschiedenis, in het gezin, de familie waaruit we voortkomen. Van daar uit zijn we als kind gevoed. Niet alleen met melk, goed voor elk, met bruin brood, gezonder dan witbrood, met fruit, vanwege de vitamines. Hopelijk zijn we ook gevoed met liefde en geborgenheid, door onze ouders. We leerden dingen die hoorden en dingen die niet hoorden. Geboden en verboden voor thuis, voor school, voor op straat. Kortom we leerden waarden en normen die nodig zijn in onze samenleving.
Wij hebben zoals we hier zitten ook vrijwel allemaal een geloof meegekregen van huis uit, en dat geloof had dan weer eigen geboden die voor je gevoel los stonden van de verkeersregels op straat en de eisen die op school aan je gesteld werden, zoals luisteren, stil zitten en niet pesten.
Al die dingen hebben ons gevormd tot de mens die we nu zijn. Van jong, pril boompje zijn we uitgegroeid tot een stevige eik, een lichte berkenboom, een wilde kastanje, een treurwilg, misschien een bonsaiboompje of een statige beuk. Onze wortels zijn tijdens ons leven verder gegaan met het doorwroeten van de aarde waaruit we onze voeding halen. Sommige wortels zijn afgesneden: soms hebben we dat zelf gedaan door afstand te nemen van de waarden en normen die we minder relevant vinden. Soms voelen we ons ontworteld door verlies van een geliefde, door een scheiding, door verlies van je huis of je werk. Je voelt je ontworteld, of de oorzaak daarvan voor jou nou passief of actief was en je moet op zoek naar nieuwe zekerheid.
Wanneer je de verhalen in de bijbel leest merk je dat het heel vaak verhalen van ontworteling zijn. Het begint al met Adam en Eva die uit het paradijs verdreven worden, je kunt je toch nauwelijks iets ergers voorstellen dan uit je paradijs verstoten te worden. De vader en moeder van Abraham verlaten met hun gezin hun geboortegrond, later is Abraham zelf weer op weg te gegaan naar het hem door God beloofde land, Jacob en zijn zonen komen vanuit Kanaxe4n vanwege een hongersnood in Egypte. Zijn verre achterkleinzoon Mozes leidt zijn volk eeuwen later weer uit Egypte door de woestijn, niet echt een oord om te wortelen, naar het beloofde land. Vanwege een andere hongersnood moet Naomi haar land verlaten met haar zonen. Ze keert terug met een ontwortelde Ruth die later de stammoeder van de koningen van Israxebl wordt. En laten we de Babylonische ballingschap niet vergeten: een heel volk wordt uit zijn land gedeporteerd! Ontworteld moeten deze mensen verder leven in een nieuwe omgeving. Het is te vergelijken met de mensen in onze tijd die vluchten voor oorlogsgeweld, voor honger of om behoorlijk in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Wat houdt hen staande in nieuwe omstandigheden?
De verhalen, overgeleverd van vader op zoon en van moeder op dochter. Het weten waar je vandaan komt en wat belangrijk is in je leven. En als je het verhaal niet meer precies weet dan wordt het een verhaal over het verhaal. We hebben hier het oude verhaal van Bxe4al Sjem Tov wel vaker gehoord maar ik vertel het nog maar een keer: Wanneer de grote rabbi Bxe4al Sjem Tov voor de moeilijke taak stond zijn volk te redden, placht hij op een bepaalde plek in het woud te gaan mediteren. Hij stak daar een vuur aan en sprak een gebed uit. Wat hij van plan was te volbrengen werd volbracht.
Toen een generatie later de Maggid van Meseritz voor eenzelfde taak stond, ging hij naar dezelfde plek in het woud en zei: x93We kunnen het vuur niet meer doen ontbranden, maar het gebed kunnen we nog wel bidden.x94 En wat hij wilde volbrengen werd werkelijkheid.
Weer een generatie later ging ook rabbi Mosje Leib van Sassov het woud in vanwege zijn taak. Hij zei: x93Het vuur kunnen we niet meer aansteken en het gebed kennen we niet. Maar de plaats in het woud waar alles gebeurd is weten we. Dat moet voldoende zijn.x94 En het was voldoende.
Toen weer een generatie voorbij was en rabbi van Risjin geroepen werd, ging hij in zijn kasteel zitten op zijn zetel en sprak tot God: x93We kunnen het vuur niet meer doen ontbranden. We kennen het gebed niet meer. We weten zelfs de plek niet meer waar dit alles moest gebeuren. We kunnen het verhaal vertellen hoe het gedaan werd. Dat moet voldoende zijn.x94 en het was voldoende.
Hieruit blijkt dat ook maar het kleinste overblijfsel van een wortel voldoende is om houvast te geven in het leven. De boom van ons leven kan weer wortel schieten in veranderde omstandigheden.
Uit het nieuwe testament kennen we het verhaal van de verloren zoon. De tweede zoon van een vader besluit zijn vaderlijk huis te verlaten om de wijde wereld in te gaan. Hij verbrandt alle schepen achter zich. Waarden en normen die zijn vader hem heeft meegegeven lijkt hij te zijn vergeten. Je zou kunnen zeggen dat hij volkomen ontworteld raakt. Maar dan, als hij in zwaar weer komt, als stormen in zijn leven hem dreigen te laten vallen, merkt hij dat zijn wortels toch sterker zijn, hij is niet losgerukt van zijn voedingsbodem, hij ontdekt dat sommige waarden en normen die hij van zijn vader leerde nog niet zo gek waren. Hij keert terug naar zijn vader. Is hij daarna dezelfde? Dat denk ik niet. Hij is wijzer geworden. Hij heeft levenservaring gekregen en kan de wijze lessen waarmee hij is opgevoed inpassen in zijn volwassen leven. Hij kan opnieuw wortelen.
Zo gaat het ook met ons. Een deel van onze opvoeding hebben we achter ons gelaten. We zijn niet een exacte kopie van onze vader of moeder. Ons wortelstelsel is verder gegroeid, heeft nieuwe voedingsstoffen gezocht en gevonden. We hebben opnieuw wortel geschoten. Maar het is goed om te beseffen dat we actief moeten blijven in onze zoektocht door het leven. De Rabbi van Risjin kende de rituelen van Bxe4al Sjem Tov niet meer, maar hij ontwikkelde nieuwe symbolen in zijn religieus beleven. Religie is staan, zitten, knielen zegt Erik Borgman in een tv-interview. Religie is doen. Zxf3 krijgen onze wortels voeding om stevig verankerd te zijn in de grond van ons bestaan. De voedingsstoffen kunnen de boeken en bijbelse verhalen zijn die we lezen, de gesprekken die we voeren met anderen, de inzet van en voor je medemens, het vertrouwen op God. Zodat we, wanneer het stormt, misschien meebuigen maar niet afgesneden raken van onze diepste waarden. En de wortels uit onze jeugd? Je zou kunnen zeggen met de woorden van Rudy Kousbroek: ze zijn als een collectie heel oude schaduwen,
Vergeten schaduwen in een lade,
voel maar, koel als tafelzijde,
sommige zo fijn als spinrag.

Je moet ze weer netjes opvouwen,
zorgen dat ze niet scheuren,
en ze beschermen tegen het licht.